Εορτάζοντας τις εθνικές επετείους τιμούμε τους αγωνιστές, διδασκόμαστε από την ιστορία και αναλαμβάνουμε την ευθύνη για την ζωή και την κοινωνία μας

Στο Αρσάκειο Λύκειο Θεσσαλονίκης ο εορτασμός της διπλής επετείου για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης το 1912 και για το ΟΧΙ το 1940 πραγματοποιήθηκε στο κλειστό γυμναστήριο του σχολείου μας την Παρασκευή 25 Οκτωβρίου 2019 και την παρακολούθησαν μαθητές, διδάσκοντες και γονείς.

Ο εορτασμός ξεκίνησε με το Απολυτίκιο του πολιούχου Αγίου Δημητρίου, το οποίο έψαλε η χορωδία του σχολείου μας υπό τη διεύθυνση της μουσικού κας Αναστασίας Γκίνη, η οποία είχε και την ευθύνη για όλο το μουσικό μέρος της γιορτής.

Στη συνέχεια με μια απλή και υποβλητική τελετή έγινε η καθιερωμένη παράδοση Σημαίας, κατά την οποία η Διευθύντρια του Λυκείου κα Άννα Σγουρού προσφώνησε τους σημαιοφόρους του σχολικού έτους 2019-2020 αναφέροντας μεταξύ άλλων: «Αγαπημένα μας παιδιά, στα χέρια σας παραδίνουμε με συγκίνηση και προσδοκία την ελληνική σημαία, σύμβολο που κρατά αστείρευτη την πίστη του λαού μας στην ελευθερία, την δικαιοσύνη και την δημοκρατία».

Οι σημαιοφόροι του προηγούμενου έτους παρέδωσαν τις σημαίες στους Διευθυντές του Γυμνασίου κ. Αθανάσιο Νευροκοπλή και του Λυκείου κα. Άννα Σγουρού και αυτοί με τη σειρά τους στους νέους αριστούχους, οι οποίοι αποχώρησαν καταχειροκροτούμενοι.

Στο πρώτο μέρος της γιορτής με τίτλο «Οδός Νίκης˙ ένας δρόμος, πολλές ιστορίες» οι μαθητές Νικόλαος Κώστα, Παναγιώτης Μπιτζιλής, Νικήτας Παπαδόπουλος, Αθανασία Κανταλάφτ, Ηλίας Μανωλόπουλος, Ευαγγελία Πράττου, Στυλιανή Μπουζοπούλου και Δημοσθένης Ναϊσίδης παρουσίασαν δραματοποιημένη μια οικεία σε αυτούς εκπαιδευτική δραστηριότητα, αυτήν της εκπόνησης εργασιών στο πλαίσιο μαθήματος. Στην προκειμένη περίπτωση επρόκειτο για την αναζήτηση ιστορικών πληροφοριών με αφορμή την ονομασία της οδού διαμονής τους.

Αναζητώντας πληροφορίες για την οδό Νίκης -οδό από την οποία εισήλθαν τα ελληνικά στρατεύματα στην πόλη- ανασυγκρότησαν το χρονικό της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης το 1912. Διαβάστηκε απόσπασμα επιστολής του Ίωνα Δραγούμη:

«Όταν μπήκαμε στη Θεσσαλονίκη, με γέμιζε όλον μια συγκίνηση, … εμείς οι λίγοι, που δουλέψαμε χρόνια στη Μακεδονία, για να κάνουμε το Έθνος να πολεμήσει για δαύτην και να την πάρει, να που είδαμε … την εκπλήρωση των πόθων μας». Η παρουσίαση συνοδεύτηκε από ηλεκτρονική προβολή πινάκων, λιθογραφιών και φωτογραφιών της εποχής.

Στο δεύτερο μέρος της γιορτής με γενικό τίτλο «Το κουράγιο να πεις ΟΧΙ» οι μαθητές Ιωάννης Κοντζίνος, Γεώργιος Βελητσκάκης, Μηνάς Ελεκίδης, Αιμιλιανός Κερμανίδης, Ελισάβετ Σφήκα, Ηλίας Μανωλόπουλος, Στυλιανή Μπουζοπούλου, Αναστασία Αριάδνη Κασακόγια και Αριστείδης Καπελάνος παρουσίασαν μια σύντομη ομιλία για την κήρυξη του πολέμου με τίτλο «Τη ζωή δεν την κερδίζεις με τα Ναι», παρουσιάζοντας την ηθική διάσταση της επετείου: «… Να μιλήσουμε για την 28η Οκτωβρίου. Να παρουσιάσουμε ονόματα, αριθμούς, χρονολογίες; … Μα, αν το 1940 ταπεινώθηκε κάτι, αυτό ήταν η λογική των αριθμών. … Δεν ήταν αυτοί που ξεσήκωσαν το λαό μας. Ήταν αυτό που λέμε ψυχή…. Έπρεπε λοιπόν να ταπεινωθεί ένας λαός, να οδηγηθούν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης τόσοι αθώοι; Ε , λοιπόν ΟΧΙ. ΟΧΙ, όπως «Μολών Λαβέ». ΟΧΙ, όπως «Ελευθερία ή Θάνατος». ΟΧΙ, όπως προστάζει το χρέος, το χρέος στην ανθρωπιά… Αυτό το ΟΧΙ που αστράφτει αναπάντεχα, όταν δεν το περιμένεις. Γιατί την ζωή δεν την κερδίζεις με τα Ναι».

Ακολούθησε το αφιέρωμα «Οι ήρωες της Πίνδου» και το ανάγνωσμα «Ο πρώτος αγγελιαφόρος» με το οποίο προβλήθηκε το φρόνημα του λαού μας «… Όχι πως δεν υπολογίζουμε τους αριθμούς. Απέναντι στα εκατομμύρια λόγχες, εμείς είμαστε μόνο ψυχές, 8 εκατομμύρια όλες κι όλες. Όμως ψυχές ελληνικές. Το θυμηθήκαμε όταν πονέσαμε για την ΈΛΛΗ. Το ξαναθυμηθήκαμε όταν μάς πρόσβαλαν με το τελεσίγραφο». 

Στο Θεατρικό αναλόγιο «Η συμπαράσταση των αμάχων» υπενθυμίστηκε ότι «Οι στρατιώτες δεν είναι μόνοι τους. Στρατιωτικοί ιερείς συμπαρίστανται, νοσοκόμες περιθάλπουν, επιτελείς οδηγούν, γυναίκες στα μετόπισθεν πλέκουν φανέλες, καλλιτέχνες συμμετέχουν, δημοσιογράφοι ενημερώνουν… Κι ανάμεσα τους οι ηρωικές γυναίκες της Πίνδου. Ανδρείες γυναίκες,   φανερώθηκαν μέσα από την τόσο συνηθισμένη όψη. Δεν ήταν όμως συνηθισμένοι οι καιροί». Η παρουσίαση, συνοδευμένη από ηλεκτρονική προβολή ιστορικών χαρτών, ζωγραφικών πινάκων και φωτογραφιών της εποχής, τελείωσε με την αναφορά στην γερμανική επίθεση, την οδύνη της Κατοχής, την εποποιία της Εθνικής Αντίστασης και την Απελευθέρωση: «Δυστυχία, πείνα, χιλιάδες νεκροί. Το φρόνημα όμως άκαμπτο. Οι ελάχιστοι αδύναμοι που υπέκυψαν εξορίστηκαν στην αιώνια χλεύη… Οργανώθηκε η εποποιία της Εθνικής μας Αντίστασης. Ο λαός μας υφίσταται καρτερικά τις διώξεις, τις εκτελέσεις, τα ολοκαυτώματα των εβραίων συμπολιτών και των μαρτυρικών πόλεων και χωριών».

Οι μαθητές και οι μαθήτριες ζωντάνεψαν με αξιέπαινη σοβαρότητα και σεβασμό τις αφηγήσεις και τα συναισθήματα των ανθρώπων που η ζωή τους σημαδεύτηκε από τα γεγονότα και σημάδεψε την εποχή τους με την εγκαρτέρηση, τη γενναιότητα και το απαράμιλλο κουράγιο τους. Το δεύτερο μέρος της γιορτής τελείωσε με τους στίχους του Αντώνη Σαμαράκη: «Να νιώσεις ίσαμε το βάθος της καρδιάς, οι “μάρτυρες της πίστης” τι σημαίνουν. Και πόσα εσύ σ’ αυτούς τους ήρωες χρωστάς και τι από σένα εκείνοι περιμένουν.»

Τα κείμενα συνόδεψαν και φώτισαν μουσικά τα τραγούδια «Μικρός Λαός» του Μίκη Θεοδωράκη σε στίχους Γιάννη Ρίτσου «Μικρός λαός και πολεμά δίχως σπαθιά και βόλια για όλου του κόσμου το ψωμί, το φως και το τραγούδι», «Οι γερανοί», παραδοσιακό ρωσικό τραγούδι σε μετάφραση Γιάννη Ρίτσου «Πετούν και μας καλούν με τις κραυγές τους Απ’ τους καιρούς αυτούς τους μακρινούς», «Πήραμε τ’ Αργυρόκαστρο» του Γιώργου Κατσαρού σε στίχους Πυθαγόρα «Η μάνα κλαίει στη γωνιά κι η κόρη στο μπαλκόνι το δίκιο για τη λευτεριά σαν πέλαγο φουσκώνει».

Στην ορχήστρα και την χορωδία συμμετείχαν οι μαθητές και οι μαθήτριες Αναστασία Αγραφιώτη, Άννα Αλεξίου, Ελευθερία Γεωργιάδου, Μυρτώ Δημόκα, Ελένη Διλσίζογλου, Αθανασία Κανταλάφτ, Αριστείδης Καπελάνος, Δημήτριος Κοντογιάννης, Ελισάβετ Λάλου, Γεωργία Ματέλλα, Ειρήνη Μητακίδου, Δημοσθένης Ναϊσίδης, Μελπομένη Παπαδημοπούλου, Ελένη Πατσάλα, Ευαγγελία Πράττου, Βιολέτα Γεωργία Σισμανίδου, Άννα Τσαλιγοπούλου, Άννα Μαρία Υφαντή, Μυρτώ Αναγνωστοπούλου, Αναστασία Αριάδνη Κασακόγια, Νικόλαος Κώστα, Παναγιώτης Μπιτζιλής, Αριστομένης Σαμαράς, Ανοιξιά Μαρία Σβάρνα και Γεώργιος Σπυρίδης. Συνέπραξε μουσικά ο Δρ Βασίλειος Μυλωνάς.

Ο εορτασμός, του οποίου την επιμέλεια και την ευθύνη είχαν οι καθηγήτριες Χρυσάνθη Αλεξάνδρου και Αντωνία Κ. Βουλγαράκη, έκλεισε με το τραγούδι «Ο μικρός ήρωας» σε στίχους και μουσική του Λουκιανού Κηλαηδόνη, που συνοδεύτηκε από μουσικό θεατρικό δρώμενο στο οποίο μετείχαν οι μαθητές Ζήσης Κολυμπιώτης, Ελισάβετ Σφήκα, Γεώργιος Βελητσκάκης, Μηνάς Ελεκίδης, Γιάννης Κοντζίνος και Αιμιλιανός Κερμανίδης.

Με το μικρό αυτό δρώμενο παρουσιάστηκε το κεντρικό μήνυμα που διέπνεε όλη την παρουσίαση και αφορούσε στην κληρονομιά του ΟΧΙ και στην ευθύνη που οι νέες γενιές αναλαμβάνουν:

«Οι Έλληνες το 1940 είχαν το κουράγιο να πουν ΟΧΙ στην αδικία, την προσβολή και την καταπίεση. Είχαν το κουράγιο να λένε “Εμένα με νοιάζει’’ και να αγωνίζονται για τον εαυτό τους και τους άλλους. Αυτή είναι η κληρονομιά που άφησαν στον ελεύθερο κόσμο».

Στην ηλεκτρονική παρουσίαση που συνόδευε το δρώμενο, ως καταληκτικές διαφάνειες παρουσιάστηκαν οι σημερινοί αγωνιστές που έχουν το κουράγιο του ΟΧΙ.

Γι΄αυτό και το τελευταίο ρεφραίν του τραγουδιού ακούστηκε ελαφρά διασκευασμένο: «Εγώ δεν ξεκουράζομαι ποτέ, είμαι παντού όπου το χρέος με προστάζει, όσο θα υπάρχουνε στη γη καταπιεστές, θα τους παλεύω γιατί εμένανε με νοιάζει.»