εργασίες και προβληματισμοί των παιδιών του Α΄4

Ξεκινώντας το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών στην Α΄Λυκείου οι μαθητές και οι μαθήτριες αμφέβαλλαν αν θα μπορούσαν να «συνομιλήσουν» με τα κείμενα του Θουκυδίδη και του Ξενοφώντα, αν θα έβρισκαν σύνδεση με τη σημερινή εποχή. Στην αμφιβολία αυτή απάντησαν τελικά τα ίδια τα παιδιά με τις δικές τους εργασίες.

Η «παθολογία του πολέμου» από την Ιστορία του Θουκυδίδη αποτύπωσε τον πόλεμο ως «βίαιο διδάσκαλο», ικανό να επιβάλει «πᾶσαν ἰδέαν θανάτου» αλλοτριώνοντας τους ανθρώπους, την ηθική και τις αξίες τους, ακόμα και την ίδια τη γλώσσα τους. Σε μια εποχή που οι εικόνες του πολέμου και της βίας κατακλύζουν τις οθόνες, τα παιδιά αναζήτησαν γύρω τους την συνέχεια της σκέψης του Θουκυδίδη και συνέδεσαν τις δικές του παρατηρήσεις με τον δικό τους σύγχρονο κόσμο. Διάλεξαν φωτογραφίες, τραγούδια και ταινίες κι έφτιαξαν τελικά μια γραμμή αδιάσπαστης συνέχειας στους αιώνες: ο ιστορικός ταξίδεψε ως τα ναζιστικά στρατόπεδα εξόντωσης και τα βομβαρδισμένα ερείπια στη Μέση Ανατολή, άκουσε Metallica και Φίλιππο Πλιάτσικα, είδε ταινίες παλιότερες αλλά και σημερινές, στάθηκε απέναντι στη Guernica του Πικάσο, και δυστυχώς διαπίστωσε την διαχρονική αλήθεια της κρίσης του. [Μπορείτε να ξεφυλλίσετε το έντυπο με τις εργασίες των παιδιών εδώ έντυπο – ή και να διατρέξετε τα κείμενά τους με ενεργούς τους συνδέσμους στον τοίχο του padlet Παθολογία πολέμου Α4 2026 ]

Στο δεύτερο τετράμηνο, τα αποσπάσματα από τα Ελληνικά του Ξενοφώντα επιβεβαίωναν τις σκέψεις του Θουκυδίδη, καθώς ο «βίαιος διδάσκαλος» οδήγησε στην ηθική διαφθορά των τυράννων, αλλά και στην αντιμετώπισή τους -αρχικά με τη σιωπηλή αποδοχή και τελικά με την ισχυρή αντίσταση- από τους Αθηναίους πολίτες. Ο δημοσιογραφικός τόνος στην αφήγηση του ιστορικού και η επιμονή του στην πολιτική στάση των πρωταγωνιστών αλλά και των απλών πολιτών προκάλεσε το ενδιαφέρον των παιδιών, που λειτούργησαν με τη σειρά τους ως ανταποκριτές και ανταποκρίτριες της δίκης του Θηραμένη και εξέδωσαν το «Και[ε]νό Σύνταγμα», την ανεξάρτητη εφημερίδα των Αθηναίων πολιτών. Τα παιδιά διέκριναν και σχολίασαν τον φόβο και την πολιτική αμηχανία που γεννά η τρομοκρατία μιας τυραννίας, μπήκαν στη θέση των ηρώων, στάθμισαν τις συμπεριφορές και εκτίμησαν την ελευθερία και την ασφάλεια που μόνο η δημοκρατία παρέχει. [Μπορείτε να παρακολουθήσετε τις ανταποκρίσεις τους και να δείτε την εφημερίδα τους εδώ Και|ενό Σύνταγμα ]

Τελικά, οι μαθητές και οι μαθήτριες απέδειξαν πως η αρχαία σκέψη μπορεί να συναντηθεί με τις σημερινές ανησυχίες -και μάλιστα αναδεικνύοντας την ηθική διάσταση της πολιτικής και των ιστορικών γεγονότων, την ευθύνη των ανθρώπων και την πραγματική αξία της δημοκρατίας και της ειρήνης. Οι σκέψεις και τα κείμενά τους  υπερβαίνουν την κενή και τυποποιημένη ρητορική και καθιστούν επίκαιρο το περιεχόμενο του μαθήματος με τη δική τους ειλικρινή και φρέσκια ματιά.

Οι εργασίες και τα έντυπα που δημιούργησαν τα παιδιά υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών με την υποστήριξη της φιλολόγου Άννας Σγουρού.