Η σημασία της διδασκαλίας του Ολοκαυτώματος στην τάξη

Στις 14-15 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε επιμορφωτικό σεμινάριο «Τοπικές Πτυχές του Ολοκαυτώματος στην Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη» που διοργανώθηκε ειδικά για εκπαιδευτικούς από το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδας και τον μη κυβερνητικό οργανισμό «Yahad – Ιn Unum», σε συνεργασία με τη Γ.Γ. Θρησκευμάτων του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.. Το Yahad – In Unum ιδρύθηκε το 2004 και το όνομά του συνδυάζει την εβραϊκή λέξη «Yahad», που σημαίνει «μαζί», με τη λατινική φράση «In Unum», που σημαίνει «σε ένα». Ο μη κυβερνητικός οργανισμός επιδιώκει να αποκαλύψει τις πτυχές του Ολοκαυτώματος και ρίχνει φως στο λιγότερο γνωστό κεφάλαιο της ιστορίας που παρέμεινε σιωπηλό για πάρα πολύ καιρό, το Ολοκαύτωμα με σφαίρες στην Ανατολική Ευρώπη.

Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου, η Δρ Ελένη Κούκη αναφέρθηκε στο Ολοκαύτωμα στην Ελλάδα. Παρουσίασε τις τοπικές πραγματικότητες που καθόρισαν τη διαφορετική εξέλιξη από κοινότητα σε κοινότητα στις διώξεις των Ελλήνων Εβραίων. Η Δρ Οντέτ Βαρών-Βασάρ στην εισήγησή της αναφέρθηκε στις διαφορετικές τύχες δύο ελληνοεβραϊκών οικογενειών στην Κατοχή και έθεσε ερωτήματα σχετικά με τη δυνατότητα ή μη της διάσωσής τους.

O Michal Chojak και η Renata Masna, αφού παρουσίασαν την οργάνωση Yahad – Ιn Unum, αναφέρθηκαν στην μοναδική ερευνητική μεθοδολογία της διερεύνησης ενός εγκλήματος 80 χρόνια μετά. Η έρευνα ξεκινά με την μελέτη γερμανικών και σοβιετικών αρχείων, καθώς και των στοιχείων που προέκυψαν από τις δίκες που έγιναν μετά τον πόλεμο κατά των Ναζί. Στη συνέχεια, οι πληροφορίες διασταυρώνονται με συνεντεύξεις από μη Εβραίους αυτόπτες μάρτυρες. Αποστολή είναι ο εντοπισμός κάθε τόπου δολοφονίας και μαζικού τάφου και η καταγραφή των αφηγήσεων σε πρώτο πρόσωπο για τη δολοφονία των Εβραίων της Ανατολικής Ευρώπης κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η εύρεση και η συνέντευξη των τελευταίων μαρτύρων, όπως αναφέρθηκε, είναι ένας αγώνας  με τον χρόνο.

Μεταξύ 1941 και 1944, χιλιάδες εκτελέσεις πραγματοποιήθηκαν σε επτά σοβιετικές δημοκρατίες (Ρωσία, Ουκρανία, Λευκορωσία, Μολδαβία, Εσθονία, Λιθουανία και Λετονία), σε εδάφη από την Ανατολική Γαλικία έως τα ποτάμια της Βαλτικής, από τα Μοσχοβίτικα Δάση έως σύνορα του Καυκάσου. Οι ερευνητές υπολογίζουν ότι ο αριθμός των Εβραίων που εξοντώθηκαν είναι τουλάχιστον 2,2 εκατομμύρια. Ο αριθμός αυτός περιλαμβάνει 1,6 εκατομμύρια θύματα στην Ουκρανία, τουλάχιστον 500.000 στη Λευκορωσία και τουλάχιστον 120.000 στη Ρωσία.

Το Yahad – In Unum έχει δημιουργήσει εκπαιδευτικά εργαλεία για την διδασκαλία στην τάξη του Ολοκαυτώματος με σφαίρες. Η συλλογή όλων αυτών των στοιχείων μπορεί να χρησιμεύσει ως εκπαιδευτικό εργαλείο για την καταπολέμηση της άρνησης και του αντισημιτισμού. Μαθαίνοντας από το παρελθόν και εκπαιδεύοντας στο παρόν, μπορούμε να έχουμε αντίκτυπο στη νεότερη γενιά να κάνουμε το «ποτέ ξανά» πραγματικότητα.

Το σεμινάριο ολοκληρώθηκε με ξενάγηση στο Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος, στη μόνιμη συλλογή αλλά και στην περιοδική έκθεση «Καρυά 1943. Καταναγκαστική εργασία και Ολοκαύτωμα».

Στο σεμινάριο συμμετείχε από το Αρσάκειο Λύκειο η μαθηματικός Χαρά Τασιούλα. Το ενδιαφέρον μας για τη διδασκαλία του Ολοκαυτώματος είναι εύλογα αυξημένο στη Θεσσαλονίκη, ακριβώς γιατί η πόλη μας πληγώθηκε βαθύτατα από τον εκτοπισμό και την εξόντωση των σχεδόν 50.000 εβραίων συμπολιτών μας. Η γνώση, η διατήρηση της μνήμης και ο σεβασμός που η εκπαίδευση παρέχει ας ελπίσουμε πως θα προστατεύσουν τις επόμενες γενιές από αντίστοιχες θηριωδίες.