Το Σάββατο 22 Φεβρουαρίου 2025, με αφορμή την έκδοση του 29ου τεύχους του περιοδικού των Αρσακείων Σχολείων Θεσσαλονίκης «Νεογράφημα -όταν γράφουν τα νιάτα», μαθητές και μαθήτριές μας, από το Νηπιαγωγείο μέχρι και το Λύκειο, παρουσίασαν σε μια ιδιαίτερη εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου στο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης, το έργο των χειρών τους. Τα παιδιά, με ζωντάνια, άνεση και το ζηλευτό αρσακειακό ήθος, παρουσίασαν τη συγγραφική συμβολή τους στο περιοδικό, κερδίζοντας τον έπαινο, τον θαυμασμό και το ζεστό χειροκρότημα όλων. Πλάι τους, σε μια κατάμεστη αίθουσα από πλήθος γονέων, παππούδων, γιαγιάδων, άλλων οικείων και φίλων, παρευρέθηκαν οι συνοδοιπόροι των παιδιών σε αυτό το εγχείρημα: οι εμπνευσμένοι και ευρηματικοί νηπιαγωγοί, δάσκαλοι, δασκάλες, καθηγητές, καθηγήτριες, διευθυντές και διευθύντριες και των τεσσάρων Αρσακείων Σχολείων Θεσσαλονίκης.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Δήμαρχος Στέλιος Αγγελούδης, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Θεσσαλονίκης Σπύρος Βούγιας, ο καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και μέλος του Δ.Σ. της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας Δημήτριος Ησαΐας, ο Παναγιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Φιλόθεος, ο πρώην Υπουργός Χάρης Καστανίδης, η Αντιδήμαρχος Παιδείας και Δια Βίου Μάθησης του Δήμου Θεσσαλονίκης Έφη Θεοδωράκη, καθώς και ο Πρόεδρος και η Γενική Γραμματέας του Ιδρύματος Γεωργίου Ζογγολόπουλου, Νίκος Θεοδωρίδης και Υβόννη Θεοδωρίδη, οι οποίοι απηύθυναν εγκάρδιους και μεστούς καίριων τοποθετήσεων χαιρετισμούς στην εκδήλωση. Καθόλου απαρατήρητο δεν πέρασε το γεγονός ότι όλοι οι χαιρετισμοί κινήθηκαν πολύ πιο πέρα από τη συνηθισμένη εθιμοτυπία. Έχοντας διαβάσει τα κείμενα των παιδιών στο περιοδικό, προχώρησαν σε ουσιαστικές επισημάνσεις και εξαιρετικά επαινετικά σχόλια για το «Νεογράφημα» και τα παιδιά του.
Τα τέσσερα επετειακά αφιερώματα που παρουσιάστηκαν, συνδεδεμένα όλα με τον αριθμό 4, ήταν:
- 1874: εκατόν πενήντα χρόνια από την αποδημία του Απόστολου Αρσάκη (1792-1874), της σπουδαίας αυτής πνευματικής προσωπικότητας του Νεοελληνικού Διαφωτισμού και εθνικού μας ευεργέτη,
- 1974: πενήντα χρόνια από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, αλλά και από την τουρκική εισβολή και κατοχή της Βόρειας Κύπρου,
- 2004: είκοσι χρόνια από την τελευτή του Γιώργου Ζογγολόπουλου (1903-2004), του «αιώνιου έφηβου» που μέσω των δημόσιων γλυπτών του συνδέθηκε διά παντός με την πόλη μας.
Στην έναρξη της παρουσίασης, που συντόνισαν ο διευθυντής σύνταξης-έκδοσης του περιοδικού, Θανάσης Νευροκοπλής, και ο αρχισυντάκτης του, φιλόλογος Αλέξης Αλεξίου, αναγνώστηκε θερμό μήνυμα από την Επόπτρια των Αρσακείων Σχολείων της Φ.Ε. Νέλλη Παππά. Λόγω χρονικού περιορισμού παρουσιάστηκαν ενδεικτικά κείμενα από κάθε ενότητα.
Α. Ακολουθώντας τη δομή του περιοδικού, οι παρουσιάσεις άρχισαν με τη ζωή και την προσωπικότητα του Αρσάκη. Τη βαρυσήμαντη συνέντευξη του Προέδρου της Φ.Ε., καθηγητή Γεωργίου Μπαμπινιώτη, για τον Απόστολο Αρσάκη, αλλά και για πολλά ακόμη θέματα της Παιδείας, παρουσίασαν, εκ μέρους όλου του Γ2 του Γυμνασίου, οι μαθήτριες Σοφία Κρικίδη, Ηλιάνα Κουλτούκη και Έφη Κοντοπούλου, με επιμέλεια των φιλολόγων Ιωάννας Κάλλη και Λεωνίδα Κατσικαρίδη. Ακολούθησε το ερευνητικό άρθρο «Αρχές και αξίες ζωής του Απόστολου Αρσάκη» από τον Γιάννη Κουτσούκο, την Κασσάνδρα Παπαδοπούλου, τη Λυδία Πάρη, την Κωνσταντίνα Τσισλιάνη και τον Αλέξανδρο Σβουρδάκο, μαθητών της Α΄ Γυμνασίου που καθοδηγήθηκαν από τον καθηγητή Φυσικής Αγωγής Βασίλη Μαθά και τον θεολόγο Παναγιώτη Μπεζανά.
Β. Το δεύτερο μέρος ήταν και το εκτενέστερο: τα πενήντα χρόνια από την αποκατάσταση της δημοκρατίας. Στην αρχή η Αιμιλία, η Δέσποινα, η Άρτεμις και ο Κωστής, τα νηπιάκια μας, με την καθοδήγηση των νηπιαγωγών τους, Ναταλίας Βαμβακίδου, Προϊσταμένης του Νηπιαγωγείου, και Ηρώς Ζαχαριάδη, ενθουσίασαν το κοινό με τη ζωγραφική κατασκευή και την ιστορία της «κυρά-Δημοκρατίας στο Νηπιαγωγείο». Ανεβαίνοντας τις εκπαιδευτικές βαθμίδες, τη σκυτάλη πήραν οι μαθητές και οι μαθήτριες της ΣΤ΄ Δημοτικού, Έλενα Καραλή, Ελένη Μπεσίνα και Θάλεια Πιπιλίκα που παρουσίασαν το αποτέλεσμα τού εργαστηρίου δημιουργικής γραφής με θέμα: «Για ποια δημοκρατία μού μιλάς;», με διδάσκοντες τους φιλολόγους Γιώργο Αντωνόπουλο και Παναγιώτα Νανά και τις δασκάλες Ζωή Αθανασέλη και Μερόπη Καλούτσα. Σειρά είχε το Γυμνάσιο με τη διδακτική συνέντευξη-ποταμό του πρώην Υπουργού Χάρη Καστανίδη ο οποίος φώτισε πτυχές της Μεταπολίτευσης, στην οποία πρωταγωνίστησε. Τη συνέντευξη παρουσίασαν δύο από τους νεαρούς δημοσιογράφους μας, ο Κωστής Φιλιππόπουλος και ο Παναγιώτης Τσολακίδης, με επιμέλεια του Αλέξη Αλεξίου. Στη μεστή παρέμβαση του πρώην Υπουργού Χάρη Καστανίδη που ακολούθησε, ο πολύπειρος πολιτικός καθήλωσε το ακροατήριο, για μια ακόμη φορά, νουθετώντας τη νέα γενιά να σέβεται και να προστατεύει την πολύτιμη δημοκρατία. Ακολούθως η Βεατρίκη Μιχοπούλου, σε επιμέλεια της φιλολόγου και Υποδιευθύντριας του Γυμνασίου Μαρίας Φωτίου, παρουσίασε το κείμενό της «Δημοκρατία και τρόπος ζωής». Η δεύτερη ενότητα έκλεισε με μια εντελώς πρωτότυπη και εμπνευσμένη συνέντευξη. Η Βασιλική Παντελίδου και ο Κωστής Φιλιππόπουλος παρουσίασαν τη συνέντευξη που πήραν, μαζί με συμμαθητές τους, από την… τεχνητή νοημοσύνη, με θέμα τις σχέσεις της με τη δημοκρατία. Τους καθοδήγησε η καθηγήτρια Πληροφορικής Βασιλική Αργυροπούλου.
Γ. Το τρίτο μέρος της παρουσίασης, μνήμη των πενήντα χρόνων από την εισβολή στην Κύπρο και την κατοχή του βορείου τμήματός της, καλύφθηκε ολόκληρο από τη συγκλονιστική συνέντευξη μιας εκ των κορυφαίων ποιητικών φωνών του Ελληνισμού, του Κύπριου ποιητή Κυριάκου Χαραλαμπίδη. Τα παιδιά του Λυκείου μας Βασιλική Αποστολίδου, Μιχάλης Βασιλάκης, Γιάννης Τζίμας και Ζωή Τσιλιπάκου εκπροσώπησαν και τους συμμαθητές και τις συμμαθήτριές τους, που βίωσαν τη μοναδική αυτή εμπειρία να συνομιλήσουν με τον ποιητή, και μας τη μετέφεραν σχεδόν αυτούσια. Οι φιλόλογοι Βίκτωρ Βαβαρούτσος, Γεωργία Νάνου, Τίνα Πλατσή και η Άννα Σγουρού, Διευθύντρια του Λυκείου, συνέβαλαν στην οργάνωση και την επιτυχία της ιστορικής αυτής συνέντευξης.
Δ. Η εκδήλωση έκλεισε με το αφιέρωμα στον γλύπτη Γιώργο Ζογγολόπουλο, έναν από τους σημαντικότερους εκφραστές της δημόσιας μνημειακής γλυπτικής στην Ελλάδα, από τον οποίο η Θεσσαλονίκη μας έχει πολλαπλά ωφεληθεί. Κι αυτό μας το μετέφεραν ο Αλέξανδρος, η Εβελίνα και ο Νικήτας του Νηπιαγωγείου μας με το δρώμενο «Παίζοντας με τον Γιώργο Ζογγολόπουλο, τις ομπρέλες και το φως», που οργάνωσαν και πάλι οι νηπιαγωγοί τους Ναταλία Βαμβακίδου (Προϊσταμένη του Νηπιαγωγείου) και Ηρώ Ζαχαριάδη. Το νήμα με τις ομπρέλες συνέχισαν τα παιδιά του Δημοτικού Γεωργία Κουρούπη, Άννα Χατζηλαζάρου και Λέων Σιούτας με την παρουσίαση της εργαστηρίου δημιουργικής γραφής «Γράφουμε με ανοικτές ομπρέλες» που οργάνωσαν οι φιλόλογοι Γιώτα Μυτακίδου και Ιωάννα Κάλλη και οι δασκάλες Χριστίνα Ιατρού και Μερόπη Καλούτσα. Ακολούθησαν οι ευφάνταστες δημιουργικές γραφές των μαθητριών της Α΄ Γυμνασίου Χρυσούλας Κυβέλου, Στεφανίας Μαστορούδη και Κωνσταντίνας Μπάτσιου, που επιμελήθηκε η Υποδιευθύντρια του Γυμνασίου Μαρία Φωτίου, με τίτλο «Δίνοντας φωνή σε δημιουργίες του Ζογγολόπουλου». Σειρά είχε η παρουσίαση της διαφωτιστικής συνέντευξης με την καθηγήτρια Ιστορίας και Θεωρίας της Τέχνης και του Πολιτισμού στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Α.Π.Θ. Λία Γυιόκα από τους μαθητές της Α΄ Λυκείου Μαριέφη Χαβούζη-Δελλαπόρτα, Δημόκριτο Κώστα και Μαριέττα Τολίκα, που συντόνισαν ο Θανάσης Νευροκοπλής και ο καθηγητής Καλλιτεχνικών Θοδωρής Σπανός.
Η παρουσίαση που προκάλεσε την αμεσότερη αντίδραση ήταν σαφώς αυτή της επιστολής των μαθητών της Ε΄ Δημοτικού προς τον Δήμαρχο Θεσσαλονίκης Στέλιο Αγγελούδη, μιας επιστολής διαμαρτυρίας για τον βανδαλισμό των έργων του Ζογγολόπουλου και πρόσκλησης για την αναγκαία ευαισθητοποίηση. Η επιστολή που αναγνώσθηκε από τον Νικόλαο-Παναγιώτη Φραντζή, την Άννα Αλεξανδρίδου, την Ευδοξία-Ολυμπία Βρανάκη και την Κατερίνα Ραπτοπούλου κινητοποίησε αμέσως τον Δήμαρχο να δεσμευθεί πως θα ανταποκριθεί καίρια και αποτελεσματικά. Την επιστολή προετοίμασαν όλοι οι μαθητές της Ε΄ Δημοτικού με την καθοδήγηση των καθηγητών τους των Καλλιτεχνικών Θοδωρή Σπανού και Μαρίας Φουντά και των δασκάλων Μαρίας Βαρυτιμίδου, Γιώτας Μαντζανάρη και Άννας Φωτίου, Υποδιευθύντριας του Δημοτικού. Και η εκδήλωση έκλεισε με την απαγγελία του αυθόρμητου και προτρεπτικού ποιήματος «Μη βανδαλίζετε τα έργα τέχνης» της μαθήτριας της Ε΄ Δημοτικού Γεωργίας-Βικτωρίας Μυλωνά. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ισχυρός αντίκτυπος της πρωτοβουλίας των μαθητών μας, όπως και η τοποθέτηση του Δημάρχου, καταγράφηκε και δημοσιογραφικά σε άρθρο που φιλοξενήθηκε στην ιστοσελίδα ενημέρωσης voria.gr με τίτλο “Η μάχη στη δικτατορία της μουντζούρας“.
Στην κατακλείδα της εκδήλωσης τον λόγο πήρε ο Νίκος Θεοδωρίδης, Πρόεδρος του Ιδρύματος Γεωργίου Ζογγολόπουλου και αγαπημένος ανεψιός του καλλιτέχνη, ο οποίος με λόγο μεστό και βιωματικό φώτισε από τη δική του μεριά ένα προς ένα τα κείμενα που φιλοξενούνταν στο τεύχος. Ιδιαίτερα φορτισμένη ήταν η στιγμή που η Γενική Γραμματέας του Ιδρύματος Γεωργίου Ζογγολόπουλου, Υβόννη Θεοδωρίδη, χάρισε πολύτιμα αναμνηστικά δώρα στα παιδιά, εκφράζοντας έτσι τον ενθουσιασμό και τη συγκίνησή της.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την κλήρωση δύο τάμπλετ και δέκα αντιτύπων από το «Λεξικό για το Σχολείο και το Γραφείο» του καθηγητή Γεωργίου Μπαμπινιώτη, ευγενικές προσφορές της εταιρείας Euronics και γονέα του Σχολείου μας. Με την ευκαιρία, εκφράζουμε για άλλη μία φορά τις θερμές ευχαριστίες μας σε όλους τους χορηγούς, επώνυμους και ανώνυμους, καθώς χάρη σε αυτούς δόθηκε η δυνατότητα τόσο της δωρεάν διανομής του 29ου τεύχους σε όλες τις οικογένειες των μαθητών που φοιτούν στο Αρσάκειο Θεσσαλονίκης όσο και για την οικονομική υποστήριξη της πραγματοποίησης της εκδήλωσης.
Η εκδήλωση έστειλε ένα εναργές μήνυμα μαθητών και εκπαιδευτικών ότι το Σχολείο μας αποτελεί χώρο καλλιέργειας και διάπλασης προσωπικοτήτων, διαμόρφωσης των αυριανών πολιτών με οξυμμένη ευαισθησία και κριτική ικανότητα για όσα τους περιβάλλουν και τους προβληματίζουν. Η αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου, που φιλοξένησε την εκδήλωση, λειτούργησε συμβολικά, τιμώντας την πολυφωνία και τον δημοκρατικό πλουραλισμό, στοιχεία που συνδέθηκαν άμεσα με το αφιέρωμα του περιοδικού στη Δημοκρατία, ενώ ταυτόχρονα αντικατόπτριζε το σχολείο όπως πρέπει να είναι: δημοκρατικό, δημιουργικό, συμπεριληπτικό. Τα λόγια και οι σκέψεις παιδιών και εφήβων, η γραφή και τα συναισθήματά τους, συνοδευόμενα από αισθητική και ήθος, απλώθηκαν και έλαμψαν σε κάθε γωνιά της αίθουσας. Το «Νεογράφημα» στο πρόσωπο των παιδιών επικροτήθηκε θερμά και επαινέθηκε από όλους για το υψηλής ποιότητας γλωσσικό, νοηματικό, λογοτεχνικό και εικαστικό του επίπεδο, γεγονός που καταγράφηκε και στην τρέχουσα δημοσιογραφική ενημέρωση.
