Οι μαθήτριές μας στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου
Μια εκπαιδευτική εμπειρία βαθιάς σημασίας και έντονου συναισθηματικού φορτίου έζησαν πρόσφατα δύο μαθήτριες της Β’ Λυκείου του σχολείου μας, η Δανάη Καμπερίδη και η Χριστιάνα Παπαδοπούλου, πραγματοποιώντας επίσκεψη στο ιστορικό μουσείο Άουσβιτς-Μπίρκεναου στην Πολωνία, συνοδευόμενες από την μαθηματικό Χ. Τασιούλα. Η εκδρομή αυτή ήταν επιβράβευση για τη συμμετοχή και διάκρισή τους στον 11ο μαθητικό διαγωνισμό δημιουργίας ταινίας μικρού μήκους (βίντεο) με θέμα «Το Ολοκαύτωμα στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων», που διοργάνωσε η Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού σε συνεργασία με το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος και είχε ως στόχο να προσφέρει στους μαθητές μια άμεση και βιωματική επαφή με έναν τόπο που αποτελεί σύμβολο της ανθρώπινης βαρβαρότητας και της ανάγκης για διαρκή ειρήνη.
Η περιήγηση ξεκίνησε από το Άουσβιτς Ι, το αρχικό στρατόπεδο συγκέντρωσης, μια έκταση που μαρτυρούσε μια σκοτεινή σελίδα της ιστορίας. Η πύλη με τη φράση “Arbeit macht frei” (η εργασία απελευθερώνει) μας υποδέχτηκε, θυμίζοντάς μας αμέσως την τραγικότητα του τόπου. Είχαμε την ευκαιρία να ενημερωθούμε από εξειδικευμένους ξεναγούς για την ιστορία του στρατοπέδου, τις απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης, την εξαντλητική εργασία, καθώς και για τις συγκλονιστικές μαρτυρίες επιζώντων. Είδαμε συγκλονιστικά προσωπικά αντικείμενα των θυμάτων – βαλίτσες στοιβαγμένες η μία πάνω στην άλλη, βουνά από παπούτσια και ρούχα, φωτογραφίες που μαρτυρούσαν χαμένες ζωές. Κάθε τι που αντικρίζαμε αφηγούνταν μια ιστορία πόνου και απώλειας, κάνοντάς μας να συνειδητοποιήσουμε την ανθρώπινη τραγωδία που διαδραματίστηκε εκεί.
Στη συνέχεια, η επίσκεψη στο Άουσβιτς ΙΙ – Μπίρκεναου, το στρατόπεδο εξόντωσης, με την τεράστια έκτασή του και τις σιδηροδρομικές γραμμές που οδηγούσαν απευθείας στους θαλάμους αερίων, προκάλεσε βαθιά συγκίνηση και προβληματισμό. Η θέα των ερειπίων των κρεματορίων και των λιτών παραπηγμάτων ανέδειξε με δραματικό τρόπο την απανθρωπιά του ναζιστικού καθεστώτος και την τραγική μοίρα εκατομμυρίων ανθρώπων.
Περπατώντας στους ίδιους χώρους όπου κάποτε περπατούσαν αμέτρητοι άνθρωποι, νιώσαμε ένα βάρος στην ψυχή μας. Η σιωπή που επικρατούσε ήταν εκκωφαντική και μας έκανε να σκεφτούμε βαθιά την αξία της ανθρώπινης ζωής, την ελευθερία και τις καταστροφικές συνέπειες του μίσους και της μισαλλοδοξίας.
Η επίσκεψη στο Άουσβιτς-Μπιρκενάου ήταν μια δύσκολη εμπειρία, αλλά ταυτόχρονα πολύτιμη. Μας βοήθησε να κατανοήσουμε καλύτερα ένα σκοτεινό κομμάτι της ιστορίας και να αναλογιστούμε τη σημασία της μνήμης για να μην επαναληφθούν ποτέ παρόμοιες φρικαλεότητες. Επιστρέψαμε με έντονα συναισθήματα και την ελπίδα ότι αυτή η εμπειρία θα μας κάνει όλους πιο ευαίσθητους και πιο αποφασισμένους να χτίσουμε έναν κόσμο με περισσότερη δικαιοσύνη και ειρήνη.
Τα δυο κορίτσια καταγράφουν τις σκέψεις τους:
Χριστιάνα: Η πρόσφατη επίσκεψή μου στο Άουσβιτς Ι και Άουσβιτς ΙΙ – Μπιρκενάου ήταν μια εμπειρία που δύσκολα μπορώ να περιγράψω με λόγια. Είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω σε αυτήν την επίσκεψη πιστεύοντας πώς είμαι κατάλληλα προετοιμασμένη για αυτά που θα αντικρίσω, ωστόσο κάτι τέτοιο δεν ήταν δυνατό να συμβεί αφού υπάρχει μια τεράστια διαφορά στο να βλέπεις κάτι τέτοιο πίσω από την οθόνη του κινητού σου και στο να το ζεις από κοντά. Χαρακτηριστικά θυμάμαι να περπατάμε στα μονοπάτια αυτών των στρατοπέδων και να μου είναι δύσκολο να συνειδητοποιήσω ότι πατάω και περιφέρομαι πάνω στο ίδιο έδαφος και μέρος όπου κάποτε τόσοι άνθρωποι έχασαν την ζωή τους με τόσο βάναυσο τρόπο. Γνώριζα πως κάθε κτίριο, κάθε φράχτης, κάθε αντικείμενο γύρω μου κουβαλάει τραγικές ιστορίες και πολύ πόνο και αυτό ήταν που έκανε την όλη διαδικασία της ξενάγησης ανατριχιαστική και αξέχαστη. Το πιο σοκαριστικό θέαμα ήταν όταν είδαμε από κοντά τα προσωπικά αντικείμενα των θυμάτων τα παπούτσια, τα γυαλιά, τις βαλίτσες ακόμη και τα μαλλιά τους. Εκείνη η στιγμή ήταν που πραγματικά συνειδητοποίησα το πού βρίσκομαι και το πόσο συγκλονιστικό μπορεί να ήταν καθετί μικρό που μπορεί να παρατηρούσα.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της ξενάγησης τα συναισθήματα ήταν πολύ έντονα. Όλες αυτές οι σκληρές εικόνες μου δημιούργησαν θλίψη και απορία για το πώς η ανθρώπινη φύση μπορεί να φτάσει σε τόσο ακραία βαρβαρότητα. Ταυτόχρονα η επίσκεψη αυτή με έκανε να εκτιμήσω ακόμα περισσότερο την αξία της ελευθερίας, της ζωής και της αξιοπρέπειας. Η επίσκεψή μας στο Άουσβιτς ήταν μια εμπειρία ζωής που σίγουρα θα μου μείνει χαραγμένη στην μνήμη και είμαι πραγματικά ευγνώμων που μπόρεσα να την ζήσω.
Δανάη: Στις πέντε Απριλίου, μαζί με τη καθηγήτριά μου, μία μου συμμαθήτρια, αλλά και με μία ομάδα παιδιών από σχολεία της Θεσσαλονίκης επισκεφθήκαμε τη Κρακοβία. Σε αυτή την πανέμορφη πόλη της Πολωνίας βρίσκεται το Άουσβιτς, στο οποίο έλαβε χώρα ένα από τα πιο φρικτά ανθρώπινα εγκλήματα, η απάνθρωπη θηριωδία του φασισμού, που αφάνισε εκατομμύρια ψυχές. Στο Άουσβιτς βρίσκονται τα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Εβραίων αλλά και άλλων ανθρώπων, τα οποία τώρα είναι μουσεία ανοιχτά στο κοινό.
Πριν πραγματοποιήσω την επίσκεψή μου στο Άουσβιτς-Μπιρκενάου Ι και ΙΙ, πίστευα πως έχω προετοιμάσει κατάλληλα τον εαυτό μου για ό,τι πρόκειται να δω. Πατώντας όμως στον χώρο -παρόλο που η χλωρίδα του μέρους είναι θαυμάσια- μπορούσα να νιώσω την ένταση και τον πόνο να κυριαρχούν στο κλίμα που επικρατούσε. Όσες λέξεις και να γράψω δεν μπορώ να περιγράψω πλήρως το τι έζησα και το πώς ένιωσα ως μάρτυρας των τραγικών γεγονότων της γενοκτονίας.
Τα μουσεία φιλοξενούν φωτογραφίες από την εποχή εκείνη, προσωπικά αντικείμενα των θυμάτων, ζωγραφιές των παιδιών, λίστες με τα ονόματα των νεκρών. Κατά τη διάρκεια της ξενάγησής μας, κάθε γωνία με έκανε να ανατριχιάζω, καθώς μαρτυρούσε τις τραγικές καταστάσεις που βίωναν όλοι αυτοί οι αθώοι άνθρωποι που στην αρχή πίστευαν πως με την άφιξη τους στο Άουσβιτς θα είναι ελεύθεροι και ικανοί να δημιουργήσουν μία καλύτερη ζωή. Καθ’ όλη την μέρα τα συναισθήματά μου ήταν πολύ έντονα και η συγκίνηση απερίγραπτη. Έμαθα το τι πραγματικά συνέβη εκεί γνώρισα την ιστορία του τόπου. Κατάλαβα πόσο σημαντικό είναι να εκτιμάμε τη ζωή μας αλλά και ό,τι έχουμε σε αυτή.
Είναι αναγκαίο αυτός ο τόπος να είναι για πάντα κραυγή απελπισίας και προειδοποίηση για την ανθρωπότητα. Όσοι ξεχνούν το παρελθόν είναι καταδικασμένοι στο να το επαναλάβουν. Η επίσκεψη στο Μουσείο Αουσβιτς-Μπιρκενάου αποτελεί μία εμπειρία ζωής που προσφέρει πολλά διδάγματα, την οποία πρέπει όλοι να βιώσουν.
