με την έμπνευση της Anna Andreeva
Την Πέμπτη 30 Ιανουαρίου 2025 πραγματοποιήθηκε μία ακόμη διδακτική επίσκεψη του Σχολείου μας. Η Β’ τάξη και συγκεκριμένα τα τμήματα της Γερμανικής Γλώσσας επισκέφτηκαν το Momus Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη στη Μονή Λαζαριστών, όπου φιλοξενείται η έκθεση με τίτλο «Συλλογικά νήματα: Η Anna Andreeva στο εργοστάσιο μεταξιού ‘Κόκκινη Ρόζα’». Η πρώτη σε διεθνές επίπεδο αναδρομική αυτή έκθεση αφορά τη ζωή και το έργο της σπουδαίας σχεδιάστριας κλωστοϋφαντουργίας, η οποία έζησε από το 1917 έως το 2008 και εργάστηκε στο Red Rose Silk Factory στη Μόσχα. Πρόκειται για ένα διαφορετικό μοντέλο παραγωγής κλωστοϋφαντουργίας μεγάλης βιομηχανικής κλίμακας -στα ρωσικά διαβάζεται και ως «Κόκκινο Τριαντάφυλλο»- , που πήρε το όνομά του από τη Γερμανίδα επαναστάτρια Ρόζα Λούξεμπουργκ, οργανώθηκε ως κολεκτίβα μέσα στο κομμουνιστικό σύστημα και διαμόρφωσε τη μόδα και την υλική κουλτούρα στα χρόνια του υπαρκτού σοσιαλισμού.
Οι μαθητές και οι μαθήτριες ξεναγήθηκαν στους δύο, ειδικά διαμορφωμένους, ορόφους του Μουσείου και τις θεματικές της έκθεσης. Είδαν από κοντά τα σχέδια της Andreeva, ανάμεσα στα οποία με βιωματικό τρόπο και υπό τη μορφή παιχνιδιού ανακάλυψαν τα πολλά και διαφορετικά θέματα που αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για τη σχεδιάστρια, όπως τα λουλούδια, τα άγρια ζώα, η θάλασσα, αλλά και αφαιρετικά σχέδια, μοτίβα από γεωμετρικά σχήματα ή κλίμακες και άλλα εμπνευσμένα από το σύμπαν, τους πλανήτες και τις εκλείψεις.
Κάποια από τα έργα της καλλιτέχνιδας μάλιστα παρουσιάζονταν συνοδευμένα από ένα χαρτί, που ονομαζόταν «διαβατήριο» και στην πραγματικότητα αποτελούσε την έγκρισή τους, για να βγουν στην παραγωγή. Αρκετά συχνά η Andreeva χάρη στην ευρηματικότητά της κατάφερνε να παραλλάσσει κάποια από τα πρωτοποριακά σχέδια της, διανθίζοντάς τα με μοτίβα της λαϊκής τέχνης ή με λουλούδια, προκειμένου να ξεφύγουν από τη λογοκρισία του καθεστώτος και να περάσουν από την επιτροπή που θα ενέκρινε την κυκλοφορία τους.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακά ήταν όσα σχέδιά της θύμιζαν τα σημερινά qr codes ή κύματα του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος. Ακόμη από το έργο της ανατρεπτικής σχεδιάστριας δεν θα μπορούσε να λείπει ως πηγή έμπνευσης και η ηλεκτρική ενέργεια, με κυρίαρχο επαναλαμβανόμενο μοτίβο τους πυλώνες ηλεκτρισμού. Η Andreeva άλλωστε έζησε την εποχή που αποφασίστηκε ένα μεγαλειώδες και συνάμα απίστευτο για τα δεδομένα ολόκληρου του τότε κόσμου έργο, το οποίο σύμφωνα και με τον Λένιν θα είχε τεράστια σημασία για την οικοδόμηση του Κομμουνισμού: ο πλήρης εξηλεκτρισμός της Σοβιετικής Ένωσης, που ξεκίνησε το 1920 και ολοκληρώθηκε σε μόλις δέκα χρόνια.
Οι μαθητές και οι μαθήτριες πληροφορήθηκαν και για τις κρατικές αναθέσεις που έγιναν προς την Anna Andreeva σε ό,τι αφορούσε δώρα, κυρίως σε διπλωματικές αποστολές. Ξεχώρισαν το ιστορικό μαντίλι, που αναφέρεται στην πρώτη επανδρωμένη πτήση στο διάστημα με τον κοσμοναύτη Γιούρι Γκαγκάριν το 1961, αλλά και τα θέματα που σχεδίασε για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Μόσχας το καλοκαίρι του 1980.
Η επίσκεψή μας στο MoMus ολοκληρώθηκε με μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα δράση, κατά την οποία οι συμμετέχοντες/-ουσες είχαν την ευκαιρία να ξαναγίνουν και πάλι παιδιά πιάνοντας στα χέρια τους χρώματα και σχήματα. Αφού χωρίστηκαν σε ομάδες, συνεργάστηκαν μεταξύ τους και ως σχεδιαστές και κολορίστες του δικού τους μοτίβου δημιούργησαν “συλλογικά νήματα”, που μετά την ολοκλήρωσή τους απόλαυσαν ως εκθέματα δίπλα στα σχέδια της Andreeva.
Τα παιδιά συνόδευαν οι εκπαιδευτικοί Χρυσάνθη Αλεξάνδρου, Αντώνης Νεονάκης, Ειρήνη Παπαδοπούλου και Τίνα Πλατσή.
